Tin tức

Cách bảo quản hạt củ làm giống của các loại cây trồng phổ biến

Việc gieo hạt, trồng cây nghe có vẻ đơn giản, nhưng không phải ai cũng có thể làm được. Để hạt, củ giống có thể nảy mầm đã khó, để duy trì cho cây phát triển tốt, mang lại năng suất cao lại càng khó hơn. Thông thường, ngoài những yêu cầu về khâu bảo quản hạt củ làm giống, việc lựa chọn giống hạt, củ tốt ngay từ thời điểm thu hoạch cũng là một trong những yếu tố cần được chú trọng hàng đầu.

bao-quan-hat-cu-lam-giong

Hạt giống, củ giống của mỗi loại cây trồng lại có cấu tạo và những đặc điểm sinh học khác nhau. Chẳng hạn như củ giống khoai tây chỉ cần bảo quản trong nhiệt độ thường hoặc nhiệt độ mát. Ngược lại, củ giống hoa lily yêu cầu phải được bảo quản trong nhiệt độ lạnh, nếu không sẽ không thể nảy mầm.

Do đó, thay vì bảo quản tất cả các loại hạt, củ giống cây trồng với cùng một điều kiện bảo quản giống nhau, hãy tìm hiểu thật kỹ về đặc điểm cấu tạo, yêu cầu nhiệt độ, độ ẩm của từng loại hạt để chắc chắn tỉ lệ nảy mầm cao nhất.

Một số tiêu chí lựa chọn và bảo quản hạt củ làm giống nói chung, áp dụng cho hầu hết các loại cây trồng

Bảo quản củ giống

Củ giống hoa lily

  • Hạt, củ giống phải được thu hoạch đúng thời vụ để đảm bảo cho giống thuần, giữ được những đặc điểm về đa dạng sinh học của giống
  • Cần chọn những loại hạt, củ giống tròn, đẹp, chắc, mẩy, không có dị hình, sứt sẹo hay sâu bệnh, không chọn những hạt bé, hạt lép để đảm bảo tỉ lệ nảy mầm cao, cây con phát triển khỏe mạnh
  • Đối với hạt giống, cần phơi khô hoặc sấy khô cho đến khi đạt đúng tỉ lệ phần trăm lượng nước ngay sau khi thu hoạch. Nếu để hạt tươi trong thời gian dài, sẽ rất dễ dẫn đến tình trạng mốc, sinh mối, mọt, thối hoặc nảy mầm sớm
  • Đối với củ giống không thể làm khô, cần chắc chắn về nhiệt độ, độ ẩm không khí trong khu vực bảo quản. Sau khi bảo quản lạnh, nên tăng nhiệt độ ở khu vực bảo quản lên từ từ cho đến khi bằng nhiệt độ môi trường. Việc thay đổi nhiệt độ quá đột ngột có thể khiến củ bị úng nước trong quá trình rã đông
  • Phân loại riêng khu vực bảo quản cho từng loại hạt, củ giống khác nhau để đảm bảo điều kiện bảo quản hạt củ làm giống chính xác nhất

Cách bảo quản hạt củ làm giống cho từng loại cây trồng cụ thể

Phương pháp bảo quản hạt củ làm giống họ bầu bí

Đa số họ bầu bí bao gồm các cây dây leo, có hoa, phần củ, quả mọng nước với lớp thịt dày và nhiều hạt nằm trong tâm của quả. Quen thuộc nhất có thể kể đến bầu, bí, dưa chuột, bí ngô, dưa hấu, mướp và mướp đắng.

Hạt của các loại cây này đều có chung một đặc điểm là phần nhân bên trong được bọc kín bởi một lớp vỏ mỏng, kích thước khá to và nhiều.

Việc chọn lựa hạt cây họ bầu bí cũng không quá khó khăn vì phần lớn hạt đều được bảo vệ khá tốt bên trong quả, chỉ cần loại bỏ những hạt lép là đã có thể mang đi bảo quản và gieo trồng.

Hạt giống bí ngô

Tuy nhiên, nếu muốn cây trồng đạt tỉ lệ đậu quả cao, cần phải tuân thủ những chú ý sau đây:

  • Chỉ chọn những hạt giống của các cây thuần (không lai tạp, F1) để gieo trồng cho vụ mùa sau
  • Lấy hạt từ những quả có độ già vừa đủ, không quá non. Cách xác định độ già đối với dưa hấu, dưa chuột là phần vỏ quả có xuất hiện vết chân chim, ruột chín đỏ. Đối với mướp, phải để quả to đẫy, sờ tay có cảm giác cứng và nhiều xơ. Riêng với bí ngô, bí xanh nên thu hoạch khi quả đã chín vàng, dây cuống teo nhỏ, vỏ quả cứng và có xuất hiện những bụi phấn trắng.
  • Những quả giữ lại để lấy hạt giống nên là quả lứa đầu, có kích thước to đều, không sâu bệnh, không bị ruồi vàng đẻ trứng

Những quả đạt tiêu chuẩn sau khi thu về, nếu thời tiết chưa thích hợp để phơi hạt, bạn nên để nguyên cả quả và bảo quản nơi khô ráo. Hãy bổ lấy hạt khi được nắng (từ 33 độ C trở lên). Vì hạt sau khi bổ sẽ dính nhớt hoặc lớp ruột nhầy bên trong quả, cần rửa qua một lần nước cho sạch và đem phơi cho đến khi hạt khô kiệt, bảo quản trong lọ hoặc bình tối màu, có lắp đậy. Thông thường, hạt cần phơi từ 4 đến 5 nắng để có thể khô hoàn toàn.

Lưu ý, trước khi gieo hạt, cần phơi hạt một lần nữa dưới nắng nhẹ hoặc sấy lại, rồi mới tiến hành ngâm cho nảy mầm.

Ngoài ra, bạn cũng có thể bảo quản bằng cách phơi nguyên quả cho đến vụ mùa sau. Với cách này, bạn cũng cần lấy hạt ra và phơi lại hạt trước khi gieo trồng.

Phương pháp bảo quản hạt củ làm giống của cây rau họ cải

Cải là một trong số những loại rau ăn lá được trồng bằng hạt phổ biến nhất. Một số giống cải được ưa chuộng bao gồm cải canh, cải bẹ và cải mào gà.

Để chọn được cây cải cho hạt giống tốt, cần lưu ý:

  • Chọn các cây to, bẹ lá lớn, không bị sâu bệnh. Các cây được chọn làm giống nên được chăm sóc riêng để chắc chắn tỉ lệ thụ phấn, ra hoa và đậu quả.
  • Thời điểm có thể thu hoạch là khi thân và lá cây đã chuyển màu hanh vàng, quả trên cây chín già, vỏ quả có màu vàng nâu.
Bảo quản hạt củ làm giống

Bảo quản hạt củ làm giống cho hạt giống cải mào gà

Tuy nhiên, thay vì thu hoạch quả ngay, hãy để cây ở nơi khô ráo khoảng 2 đến 3 ngày để hạt chín hoàn toàn, sau đó mang đi phơi dưới nắng nhẹ. Khi vỏ quả đã nứt, đập lấy hạt và tiếp tục phơi thêm 2 đến 3 nắng nữa. Hạt giống thu được cuối cùng cần được lưu trữ trong lọ sành, sứ hoặc thủy tinh kín, bảo quản nơi khô giáo.

Phương pháp bảo quản hạt củ làm giống của cây họ đậu

Với lạc bảo quản làm giống, nên chọn những củ bên trong có 2 đến 3 nhân, to đều, bỏ những củ non, củ có kích thước nhỏ, củ một nhân, củ mọc mầm, và củ sâu bệnh.

Củ lạc giống phải là những củ đã già, vỏ căng. Sau khi thu hoạch và phân loại, những củ đạt tiêu chuẩn sẽ được làm sạch và phơi nguyên vỏ dưới nắng nhẹ, không nên phơi dưới nắng gắt hoặc phơi quá khô khiến lớp lụa bên trong củ bị bong.

Lưu ý, không nên rửa củ lạc giống với nước hoặc để gặp nước mưa vì có thể ảnh hưởng đến khả năng nảy mầm của hạt.

Vì bên trong lạc chứa một lượng dầu lớn, nên nếu phơi lạc dưới ánh nắng quá gay gắt có thể khiến chất dầu trong lạc bị oxi hóa, dẫn đến khó nảy mầm.

Bảo quản hạt củ làm giống1

Bảo quản hạt củ làm giống cho hạt giống cây họ đậu

Củ lạc giống cần được bảo quản nguyên vỏ bên trong chum, vại sành, sứ, đậy kín, lót thêm một lớp lá chuối hoặc lá xoan khô để hút ẩm và xua đuổi mối, mọt.  

Trước khi đến vụ gieo trồng khoảng vài ngày, hãy lấy lạc ra khỏi chum, bóc vỏ và sàng lọc một lần nữa để loại bỏ những hạt nhỏ, nhăn nheo và sứt sẹo.

Nếu bảo quản đúng cách, lạc giống có thể được lưu trữ đến một năm mà vẫn đảm bảo cho tỉ lệ nảy mầm trên 90%. 

Ngoài ra, nếu gieo trồng lạc vào vụ xuân, nên bảo quản lạc từ vụ thu đông năm trước. Và nếu gieo trồng vào vụ thu đông, hạt giống nên được bảo quản từ vụ xuân hè. Việc này giúp đảm bảo thời gian cho hạt giống trở về đúng tuổi sinh lý, từ đó cho sản lượng thu hoạch cao.

Phương pháp bảo quản hạt củ làm giống của hành, tỏi

Những yếu tố cần thiết giúp củ hành giống đạt tiêu chuẩn gieo trồng bao gồm chăm sóc tốt, phơi đúng nắng và quy trình bảo quản đúng yêu cầu.

Hành giống cần được trồng trong đất cát đã qua xử lý vôi thì mới cho màu đậm và đẹp. Khi trồng hành đến gần thời gian thu hoạch, nên giảm dần lượng nước tưới và kiểm tra thường xuyên để đảm bảo thu hoạch đúng thời điểm đọt lá chuyển màu vàng.

Củ hành làm giống

Những củ hành được chọn giữ lại làm giống phải là những củ có kích thước vừa phải, không quá to, không quá nhỏ, có nhánh đều.

Trong thời tiết nắng to, phơi củ từ 6 đến 7 ngày cho đến khi vỏ củ khô giòn, và phơi khoảng 10 ngày nếu điều kiện nắng yếu.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã theo dõi bài viết cách bảo quản hạt củ làm giống một số loại cây trồng phổ biến của chúng tôi, nếu cảm thấy yêu thích bài viết này, hãy gửi cho chúng tôi đánh giá 5 sao ở dưới nhé!

 

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]