Tin tức

Ưu, nhược điểm của 4 cách bảo quản lương thực thực phẩm thường dùng  

Làm thế nào để kéo dài thời hạn sử dụng của các loại lương thực, thực phẩm luôn là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Đặc biệt là trong xã hội hiện đại, khi con người dần trở nên bận rộn hơn, việc lưu trữ thực phẩm để tiêu thụ trong một khoảng thời gian dài là điều vô cùng cần thiết.

Hiện nay, với sự phát triển của khoa học – công nghệ, tủ lạnh đã trở thành phương tiện bảo quản lương thực thực phẩm hữu dụng và phổ biến nhất. Tuy nhiên, bạn đã bao giờ thắc mắc, khi chưa có tủ lạnh, người ta đã làm thế nào để lưu trữ thực phẩm trong thời gian dài hay chưa? Hãy để bài viết này giải đáp thắc mắc giúp bạn nhé!

Mục đích của việc bảo quản lương thực thực phẩm

bao-quan-luong-thuc-thuc-pham

Bảo quản lương thực thực phẩm

Bảo quản lương thực thực phẩm được định nghĩa là quá trình xử lý nhằm ngăn chặn hoặc làm chậm sự phân hủy, thối rữa của thực phẩm.

Về cơ bản, quá trình này sẽ làm thay đổi môi trường sống lý tưởng của các loại vi khuẩn, vi sinh vật, nấm mốc bên trong thực phẩm, từ đó ức chế sự hoạt động của chúng, hạn chế tối đa những hư hỏng có thể xảy ra.

Các phương pháp bảo quản lương thực thực phẩm phổ biến

Bảo quản lương thực thực phẩm bằng phương pháp làm lạnh – trữ lạnh 

Bảo quản lương thực thực phẩm trong điều kiện nhiệt độ lạnh là phương pháp bảo quản được sử dụng nhiều nhất hiện nay.

Bản chất của việc bảo quản lạnh thực phẩm là biến nước bên trong thực phẩm thành băng, ngăn cản sự phát triển của phần lớn các loại vi sinh vật.

Phương pháp đông lạnh thực ra không phải là phương pháp mới. Từ thời xa xưa, con người đã biết bảo quản các loại hoa màu và ngũ cốc trong những căn phòng có nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ ngoài trời, hoặc lưu trữ vào mùa đông.

Bảo quản lương thực thực phẩm

Bảo quản lạnh hải sản

Ngoài ra, ở các vùng có khí hậu lạnh, người ta cũng sử dụng tuyết như một chiếc “tủ lạnh tự nhiên” để kéo dài thời gian sử dụng.

Hiện nay, nhờ khoa học – kỹ thuật, việc bảo quản lạnh thực phẩm có thể được diễn ra quanh năm, ở bất cứ đâu, với sự xuất hiện của các loại tủ lạnh dùng cho quy mô gia đình và kho bảo quản lạnh dùng cho hoạt động thương mại.

Ưu điểm của phương pháp bảo quản lạnh

  • Bảo quản được trong thời gian dài
  • Phù hợp cho hầu hết mọi loại thực phẩm
  • Giữ hình dáng, mùi vị và chất lượng thực phẩm gần như nguyên vẹn so với trạng thái ban đầu

Nhược điểm của phương pháp bảo quản lạnh

  • Tốn kém chi phí đầu tư trang thiết bị, chi phí vận hành
  • Để lẫn nhiều loại thực phẩm trong cùng một môi trường kín có thể gây ám mùi, ảnh hưởng đến hương vị của thực phẩm
  • Vì không có khả năng khử trùng, khử khuẩn, nên khi rã đông, độ tươi ngon và chất lượng cũng bị giảm đi một phần

Cách bảo quản lạnh một số loại thực phẩm thường dùng

  • Đối với các loại gia vị, đồ khô, nhiệt độ bảo quản không cần quá thấp, vì vậy có thể để ngoài nhiệt độ phòng hoặc trong tủ lạnh, kho lạnh với độ mát vừa đủ
  • Đối với rau củ chưa qua chế biến, cần sắp xếp theo tính chất và đặc điểm của từng loại để chắc chắn đã bảo quản đúng trong môi trường nhiệt độ và độ ẩm thích hợp
  • Đối với các loại thịt, hải sản tươi sống, nếu chưa cần dùng ngay, bạn có thể bảo quản đông với nhiệt độ từ – 1 độ C trở xuống, tùy theo điều kiện sử dụng và chức năng của tủ, kho lạnh.

Một số loại thực phẩm không nên bảo quản lạnh

  • Chuối: Khi bảo quản lạnh, chuối sẽ rất nhanh bị thâm hoặc nếu còn xanh, sẽ rất khó chín
  • Khoai tây: Trong điều kiện nhiệt độ bảo quản mát, từ 22 độ C, khoai tây rất dễ nảy mầm. Nếu ăn phải sẽ gây ra những ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe
  • Hạt cà phê: Mặc dù có khả năng khử mùi tốt, có thể giúp khử mùi tủ lạnh hiệu quả, nhưng nếu bảo quản cà phê trong nhiệt độ thấp, cà phê sẽ rất nhanh bị giảm chất lượng, mất đi hương vị ban đầu

Bảo quản lương thực thực phẩm bằng phương pháp hút chân không

Hút chân không là phương pháp bảo quản lương thực thực phẩm trong môi trường kín, không có sự có mặt của oxi, từ đó ngăn chặn sự hoạt động và trao đổi chất của các vi sinh vật bên trong thực phẩm.

Bảo quản lương thực thực phẩm 2

Hút chân không giúp thực phẩm giữ được nguyên vẹn màu sắc, hình dáng và mùi vị

Trước đây, việc tạo ra một môi trường chân không là khá khó khăn vì phải cần đến sự trợ giúp của các thiết bị chuyên dụng. Nhưng hiện nay, vì nhu cầu sử dụng tăng lên mà các dụng cụ hút chân không mini đã ra đời, đáp ứng nhu cầu sử dụng của cá nhân hoặc hộ gia đình.

Thông thường, thời gian bảo quản chân không của lương thực thực phẩm tươi sống có thể kéo dài từ 3 ngày đến 1 tuần.

Ưu điểm của phương pháp hút chân không

  • Môi trường chân không kìm hãm sự phát triển của vi sinh vật, giúp thực phẩm giữ nguyên được chất dinh dưỡng, màu sắc và mùi vị trong thời gian bảo quản
  • Ngăn chặn quá trình oxy hóa làm sản sinh các chất độc hại bên trong thực phẩm

Nhược điểm của phương pháp hút chân không

  • Vẫn có một số loại vi sinh vật có thể hoạt động trong môi trường yếm khí
  • Không phải loại thực phẩm nào cũng áp dụng được phương pháp hút chân không
  • Bao bì đóng gói nếu không được kiểm nghiệm và có nguồn gốc rõ ràng, có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người sử dụng
  • Thực phẩm hút chân không vẫn cần được bảo quản ở nhiệt độ thấp

Bảo quản lương thực thực phẩm bằng phương pháp sấy/phơi khô

Sấy khô cũng là một trong những phương pháp bảo quản thực phẩm thường được sử dụng.

Bản chất của sấy khô là cắt giảm lượng nước bên trong thực phẩm đến một mức độ đủ để trì hoãn hoặc ngăn cản sự phát triển của vi khuẩn.

Bảo quản lương thực thực phẩm bằng cách sấy khô

Hoa quả, ngũ cốc là những loại lương thực dễ sấy khô nhất

Người ta có thể sấy khô thực phẩm bằng cách sấy nóng, sấy lạnh trong lò hoặc phơi khô dưới nắng. Phương pháp này có thể được áp dụng với phần lớn các loại thực phẩm như thịt, hải sản, hoa quả, ngũ cốc.

Ưu điểm của sấy khô

  • Dễ thực hiện
  • Ít tốn kém vì có thể tận dụng nguồn ánh sáng mặt trời
  • Thời gian bảo quản khá dài
  • Tạo nên hương vị đặc biệt cho thực phẩm

Nhược điểm của sấy khô

  • Làm thay đổi mùi vị và mất đi sự tươi ngon của thực phẩm
  • Các vitamin A, E, B thường sẽ bị mất đi trong quá trình sấy khô
  • Thời gian lưu trữ thực phẩm sau đó dễ xảy ra quá trình oxy hóa, ảnh hưởng đến chất lượng và giá trị dinh dưỡng ban đầu

Bảo quản lương thực thực phẩm bằng phương pháp muối chua

Khi chưa có thiết bị bảo quản lạnh, muối chua hoặc ướp muối cũng là một trong những cách bảo quản thực phẩm thường được sử dụng.

Khi muối chua, một số loại thực phẩm cần được làm chín trước để đảm bảo có thể dễ dàng bão hòa với các chất phụ gia trong quá trình muối.

bảo quản lương thực thực phẩm bằng phương pháp muối chua

Muối chua tạo cho thực phẩm một hương vị đặc biệt

Một số chất phụ gia dùng để muối chua phổ biến bao gồm: muối, nước muối, giấm, rượu, dầu thực vật (dầu oliu).

Ưu điểm của phương pháp muối chua 

  • Làm thay đổi môi trường hoạt động lý tưởng của vi sinh vật
  • Làm giảm ảnh hưởng của các enzyme gây hư hỏng thực phẩm

Nhược điểm của phương pháp muối chua 

  • Bảo quản trong thời gian dài có thể làm mất chất dinh dưỡng bên trong thực phẩm
  • Thực phẩm muối chua hoặc ướp muối sẽ trở nên khó tiêu hóa, không phải ai cũng có thể sử dụng được

  

 

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]