Tin tức

Kho lạnh bảo quản hạt giống và những lưu ý khi sử dụng

Kho lạnh bảo quản hạt giống

Bên cạnh có các loại thực phẩm tươi sống như thịt, hải sản, sữa… hạt giống cũng là mặt hàng cần được bảo quản trong điều kiện nhiệt độ lạnh.

Tuy nhiên, khác với mục đích bảo quản lạnh của thực phẩm là để ngăn cản sự hoạt động của vi khuẩn làm thực phẩm ôi thiu, bảo quản hạt giống trong kho lạnh bảo quản hạt giống nhằm ức chế sự nảy mầm của hạt, hạn chế tổn thất khi hạt nảy mầm trước mùa vụ và duy trì chất lượng hạt, đảm bảo tỉ lệ nảy mầm cao khi gieo trồng.

Các loại hạt giống cần bảo quản lạnh

Các loại hạt giống cần bảo quản lạnh

Nhu cầu tiêu thụ hạt giống tại Việt Nam

Việt Nam được biết đến là đất nước có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, vô cùng thuận lợi trong phát triển trồng trọt và chăn nuôi.

Theo thống kê, vào năm 2019, cả nước có tổng cộng hơn 1 triệu ha diện tích đất sản xuất rau, cho sản lượng gần 18 tỉ tấn, không chỉ đủ để đáp ứng cho nhu cầu trong nước mà còn có giá trị xuất khẩu. Đồng nghĩa với nó là tổng khối lượng hạt giống gieo trồng cũng cần tới gần 10,000 tấn.

Bên cạnh số hạt giống do nông dân địa phương và các viện nghiên cứu trong nước sản xuất, có một phần không nhỏ trong tổng số hạt giống trên là hạt giống lai được nhập khẩu từ nước ngoài.

Vì vậy, để đảm bảo chất lượng của tổng số lượng hạt giống khổng lồ kể trên, kho chứa lạnh là lựa chọn tối ưu nhất, tạo thuận lợi cả về quá trình vận chuyển cũng như lưu trữ.

Quy trình lưu trữ hạt giống trong kho lạnh bảo quản hạt giống

Kho lạnh bảo quản hạt giống

Kho lạnh bảo quản hạt giống

Để việc lưu trữ hạt giống trong kho lạnh phát huy tối đa hiệu quả, cần trải qua những bước sau đây:

Lựa chọn hạt giống

Để đảm bảo đồng bộ về chất lượng cây giống sau khi gieo trồng, việc thu hoạch hạt giống phải được diễn ra vào đúng thời điểm trong năm.  

Thông thường, khi lựa chọn hạt giống cho vụ mùa sau, người ta thường ưu tiên những hạt có hình thức đẹp, chắc mẩy, đều, không có dấu hiệu bị sâu bệnh hoặc nứt vỡ. Chỉ cần có một hạt bị mối, mọt hoặc mốc, chỗ hạt còn lại sẽ rất dễ hư hỏng theo.

Ngoài ra, độ thuần chủng của hạt cũng là yếu tố cần chú ý phi phân loại và sàng lọc hạt giống.

Lựa chọn dụng cụ trữ hạt trong kho lạnh bảo quản hạt giống 

Hạt giống sau khi thu hoạch cần được bảo quản trong môi trường lý tưởng ngay lập tức. Với cách bảo quản truyền thống, hạt giống thường được đựng trong bình gốm, sứ, đất nung, chum, bình sành hoặc các loại hộp bằng kim loại.

Tuy nhiên, với quy mô bảo quản công nghiệp, hạt giống sau khi trải qua quá trình xử lý thường được đóng túi nilon hàn kín miệng hoặc lưu trữ trong các túi vải đay (bao bố).

Kho lạnh bảo quản hạt giống cần đảm bảo khả năng cách nhiệt tốt

Quy trình lưu trữ trong kho lạnh bảo quản hạt giống 

Trước khi đóng gói lưu trữ, hạt giống thu hoạch về cần được phơi khô hoặc sấy khô để ức chế nảy mầm và tránh ẩm mốc, mối, mọt.

Nếu phơi hạt ngoài nắng, nên đặt hạt trên các tấm phên hoặc nong, nia và phơi dưới nắng to, thay vì để hạt nằm tiếp xúc trực tiếp với nền gạch hoặc xi măng khiến hạt bị hấp hơi, cháy xém.

Trong trường hợp không đủ nắng và để tiết kiệm thời gian hơn, bạn có thẻ sấy hạt bằng lò ở nhiệt độ từ 35 độ C đến 40 độ C, và để nguội trước khi cho vào dụng cụ lưu trữ.

Để chắc chắn khả năng bảo quản được tốt hơn, trong dụng cụ bảo quản nên có thêm túi hạt chống ẩm, vôi hòn, tro bếp hoặc lá chuối khô.

Điều kiện môi trường trong kho lạnh bảo quản hạt giống

Ngoài đảm bảo chất lượng hạt trước khi bảo quản, duy trì môi trường bảo quản lý tưởng cũng là yếu tố vô cùng quan trọng.

Nhìn chung, độ ẩm không khí lý tưởng để bảo quản hạt giống là từ 7 đến 9%, với nhiệt độ trung bình khoảng 20 độ C đến 22 độ C, cụ thể:

  • Bảo quản hạt giống trong thời gian dưới 1 năm (gieo trồng ngay vào vụ sau), nhiệt độ duy trì tốt nhất nên ở mức 26 độ C đến 28 độ C
  • Bảo quản hạt giống trong thời gian trên 1 năm, nhiệt độ nên ở mức 0 độ C, với độ ẩm không khí từ 35% đến 40%
  • Bảo quản hạt giống dài hạn (buôn bán và xuất khẩu), hạt nên được bảo quản đông và độ ẩm không khí từ 35% đến 40%

Ngoài ra, cũng nên xem xét điều kiện cụ thể của từng loại hạt giống khác nhau để thiết lập môi trường bảo quản sao cho thích hợp. Ví dụ như:

  • Với các loại hạt giống có chất đường bột (lúa, ngô, rau, đậu), nên sấy hạt khô đến khi còn khoảng 8% độ ẩm, bảo quản ở nơi thoáng khí, nhiệt độ càng thấp càng để được lâu
  • Với các loại hạt giống có chứa dầu và chất béo (lạc, đỗ tương, hạt hướng dương, hạt cải), vì chất béo trong hạt khi gặp nhiệt độ cao rất dễ bị oxy hóa, ảnh hưởng đến khả năng nảy mầm, điều kiện bảo quản cũng cần khắt khe hơn. Độ ẩm trong trường hợp này nên duy trì ở mức 11% trở xuống, nhiệt độ khoảng từ 1 độ C đến 15 độ C. Trong bình hoặc túi bảo quản nên có thêm hạt chống ẩm hoặc lót tro, vải dưới đáy và đậy thêm lá chuối khô, lá xoan khô trên mặt.
kho lạnh bảo quản hạt giống 1

Hạt giống cần được đậy kín và phân loại khi bảo quản trong kho lạnh

Vì trong lá xoan có chứa một loại chất kháng sinh và có mùi hăng nên có tác dụng xua đuổi sâu, mọt, vi khuẩn xâm nhập vào cắn hỏng hạt giống.

Sử dụng kho lạnh bảo quản hạt giống nhằm mục đích gì?

Trong điều kiện thường, hạt giống sẽ nảy mầm tốt nhất ở nhiệt độ khoảng từ 20 độ C đến 25 độ C, nếu mức nhiệt quá thấp hoặc quá cao, sự nảy mầm sẽ dần chậm lại. Tuy nhiên, nếu mức nhiệt quá cao có thể khiến hạt chín và mất khả năng nảy mầm, đông đá hạt với nhiệt độ thấp sẽ chỉ ức chế khả năng nảy mầm mà không ảnh hưởng quá nhiều đến chất lượng hạt sau khi rã đông.

Cụ thể, trong điều kiện nhiệt độ kho lạnh từ 12 độ C, sau thời gian lưu trữ 12 tháng, tỉ lệ nảy mầm của hạt đạt mức 96%, hình dáng và màu sắc hạt gần như được giữ nguyên.

Trong điều kiện bảo quản kín, nhiệt độ âm, sau 6 tháng tỉ lệ nảy mầm vẫn ở mức 90%, sau 8 tháng là 77% và giảm mạnh nhất từ giai đoạn 9 đến 12 tháng: 50%.

Từ đó, ta có thể tóm tắt ưu điểm khi sử dụng kho lạnh bảo quản hạt giống bao gồm:

  • Kéo dài thời gian bảo quản hạt giống
  • Ức chế hạt giống nảy mầm
  • Kích thích nảy mầm bất cứ lúc nào, theo đúng thời vụ
  • Thuận lợi cho việc phân phối và vận chuyển hạt giống
  • Đảm bảo tỉ lệ nảy mầm
  • Giảm tỉ lệ hao hụt trong quá trình bảo quản

Ngoài ra, cũng có những nhược điểm cần lưu ý:

  • Sàng lọc hạt giống kỹ càng trước khi đóng gói và bảo quản
  • Tốn chi phí xây dựng và vận hành kho lạnh
  • Cần có kiến thức về kỹ thuật và cách vận hành kho lạnh để đảm bảo quá trình bảo quản được thuận lợi nhất

Lưu ý khi lắp đặt và vận hành kho lạnh bảo quản hạt giống

Thi công kho lạnh bảo quản hạt giống

Thi công kho lạnh bảo quản hạt giống

  • Khi thi công kho lạnh bảo quản hạt giống, cần chắc chắn kho lạnh đủ độ kín, hạn chế tối đa tình trạng thất thoát hơi lạnh ra bên ngoài.
  • Theo nguyên tắc, nhiệt độ càng lạnh, thời gian bảo quản kéo dài càng lâu. Nguyên nhân là vì bảo quản lạnh giúp hạn chế sự trao đổi chất của hạt và giảm hoạt động của các enzim trong hạt, từ đó hạn chế sự nảy mầm. Tuy nhiên, vẫn cần tìm hiểu chính xác về nhiệt độ thích hợp cho từng loại hạt khác nhau để duy trì tối đa chất lượng của hạt.
  • Nên lựa chọn đơn vị thi công kho lạnh uy tín, có kinh nghiệm trong việc tư vấn và lắp đặt kho lạnh bảo quản hạt giống để giảm thiểu rủi ro, đồng thời có phương án thay thế kịp thời trong trường hợp xảy ra sự cố.

 

 

 

 

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]